Metody badań w pracach magisterskich cz. III

Metody badań w pracach magisterskich

Wywiadem i ankietą posługujemy się w badaniach dydaktycznych, kiedy chcemy uzyskać informacje o tym, co dane osoby wiedzą na dany temat.

Wywiad służy do poznawania faktów, opinii postaw danej zbiorowości. Metoda ta umożliwia zdobywanie informacji za pomocą rozmowy, która może przyjmować różne formy. Może to być rozmowa swobodna, rozmowa naprowadzana przez badacza lub rozmowa kierowana.Do przeprowadzenia wywiadu w postaci rozmowy kierowanej i naprowadzanej badacz przygotowuje kwestionariusz wywiadu. Stanowi on w pierwszym przypadku zbiór jednakowych pytań, a w drugim przypadku zbiór pytań zmodyfikowanych. Materiał uzyskany drogą wywiadu pozwala na analizę układów i zależności między zjawiskami. Ze względu na sposób prowadzenia wywiadu wyróżnia się wywiad: jawny, ukryty i jawny nieformalny:

-Wywiad jawny to rozmowa, w której badany jest poinformowany o celu, charakterze i przedmiocie wywiadu. Musi być on skategoryzowany.

-Wywiad ukryty jest wtedy, gdy badany nie zostaje poinformowany o roli ankietera, o celu i przedmiocie rozmowy. Stosowany jest w przypadku drażliwych zagadnień.

-Wywiad jawny nieformalny lub ukryty formalny, w trakcie luźnej rozmowy badający poprzez stosowne jej ukierunkowanie usiłuje uzyskać interesujące go dane. Różnica polega na tym, że badany, orientując się w fakcie prowadzenia z nim wywiadu, nie jest poinformowany o właściwym jego przedmiocie. Wywiady te wymagają dużej sprawności pamięciowej i zręcznego posługiwania się pytaniami rozpoznawczymi.

Ankieta z kolei umożliwia zdobywanie pożądanej informacji od wybranych osób za pośrednictwem drukowanej listy pytań – kwestionariusza ankiety. Jako niesamodzielna technika gromadzenia dokumentów uważana jest za szczególny przypadek wywiadu, od którego odróżnia się:

– stopień standaryzacji pytań;

– zakres problematyki;

– zasadę jej przeprowadzania i związanymi z tym różnicami dystansu społecznego między badanym a badającym;

– pytania ankiety są konkretne, ścisłe i jedno problemowe;

– pytania są zamknięte i zaopatrzone w kafeterię, czyli zestaw wszelkich możliwych odpowiedzi

Ankieta dotyczy wąskiego zagadnienia bądź problemu szerszego rozbitego na kilka zagadnień szczegółowych. Wypełniana może być przez samego respondenta lub przez badającego. Polega na podkreśleniu właściwej odpowiedzi lub stawianiu określonych znaków przy odpowiednich zadaniach kafeterii (bywają one zamknięte i półotwarte oraz koniunktywne i dysfunkcyjne).

Metody wywiadu i ankiety stosuje się niekiedy łączni w celu wyeliminowania ewentualnych odpowiedzi przypadkowych lub nieprawdziwych.

—-

  • C. Kupisiewicz, Dydaktyka ogólna, Warszawa 2000 r., s. 35 – 41.
  • T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 2001 r., s. 91-98.
  • materiały własne